Articles for Mart 2011

Asansör Makine Dairesi

Mekanik Dayanım, Döşeme Yüzeyi
- Makina daireleri, maruz kalacakları yük ve kuvvetlere dayanacak şekilde inşa edilmelidir. Bu hacimler, toz oluşturmayan dayanıklı malzemeden yapılmalıdır.
- Makina dairesi döşemesi, şap atılmış beton, baklavalı sac gibi kaymayan bir yüzeye sahip olmalıdır.
Boyutlar
- Makina dairelerinin boyutları, cihazlarda ve özellikle elektrik aksamında kolay ve güvenlik içinde çalışılmasına imkân verecek yeterlilikte olmalıdır. Özellikle çalışma alanları üstünde en az 2 m serbest yükseklik olmalı ve;
a) Kumanda panoları ve tablolarının önünde, aşağıdaki özellikleri taşıyan serbest bir yatay alan bulunmalıdır:
1) Derinlik: muhafazaların dış yüzeyinden en az 0,7 m olmalıdır;
2) Genişlik: en az şu değerlerden büyük olanına eşit olmalıdır: 0,5 m veya kumanda panoları veya tablolarının toplam genişliği;
b) Gerekli olan yerlerde hareketli parçaların bakım ve kontrolü için bakımın yapılacağı tarafta, ve varsa elle kata getirme tertibatı için (Madde 12.5.1) en az 0,5 m x 0,6 m’lik bir serbest yatay alan bulunmalıdır.

Asansör Makine Dairesine Girişler

- Makina veya makara dairelerinin içine kadar olan geçiş yolları şu şekilde olmalıdır:
a) Bir veya daha fazla, sabit olarak tesis edilmiş aydınlatma armatürleriyle yeterli şekilde aydınlatılmalıdır;
b) Özel hacimlerden geçmeye gerek kalmadan, her zaman rahat ve güvenilir bir şekilde kullanılabilmelidir.
- Makina va makara dairelerine erişim şahıslar için güvenli olmalıdır. Bu erişim tercihen normal basamakları olan sabit merdivenlerle sağlanmalıdır. Normal basamakları olan sabit merdiven konulmasının mümkün olmadığı durumlarda, aşağıdaki kuralları yerine getiren portatif dayama merdivenler kullanılabilir:
a) Makina ve makara dairelerine giriş seviyesi, merdivenin konulduğu seviyeden 4 m’den fazla yükseklikte olmamalıdır;
b) Bu merdivenler, sökülemeyecek bir şekilde girişe tespit edilmelidir;
c) Boyları 1,50 m den büyük olan merdivenler yerleştirildiklerinde, yatayla arasında 65° ile 75° arasında bir açı oluşmalı ve kaymaya, devrilmeye elverişli olmamalıdır;
d) Merdivenin serbest genişliği en az 0,35 m, basamakların derinliği en az 25 mm, düşey duran merdiven olması durumunda basamaklar ile duvar arasındaki mesafe en az 0,15 m olmalı ve basamaklar 1500 N yüke göre tasarımlanmalıdır;
e) Merdivenin üst ucuna yakın bir yerde, elin kolayca ulaşabileceği mesafede en az bir adet tutamak
bulunmalıdır;
f) Merdivenin çevresinde 1,5 m yatay mesafe içinde, merdiven boyundan daha fazla yükseklikten düşme riski engellenmiş olmalıdır.

Asansörde Acil Durum

Asansör kuyusu içinde çalışan kişilerin mahsur kalma riski varsa ve kabinden veya kuyu içinden kurtulabilmeleri için önlemler alınmamışsa, bu risklerin oluştuğu yerlere alarm tertibatı konulmalıdır.

Asansör Kuyusu Aydınlatması

Asansör kuyusunda, durak kapıları kapalı olsa dahi kabin tavanının ve kuyu dibi döşemesinin 1 m üstünde en az 50 lüks şiddetinde bir aydınlatma sağlayacak sabit bir aydınlatma tesisatı bulunmalıdır. Kuyu aydınlatması, kuyunun tavanı ve tabanından en çok 0,5 m mesafede konulan birer adet lamba ve bunların arasına konulacak lamba veya lambalardan meydana gelmelidir. TS 10922 EN 81-1 Madde 5.2.1.2’deki özel duruma başvurulması halinde, kuyu yakınındaki aydınlatma yeterli ise, asansör kuyusunu ayrıca ışıklandırmaya gerek yoktur.

Asansör Kuyusu Alt Boşluğu

- Kuyunun alt kısmında, tampon ve kılavuz ray kaideleri ile drenaj tertibatı dışında düzgün ve mümkün olduğu kadar yatay tabanı olan bir kuyu alt boşluğu bulunmalıdır. Kılavuz raylar, tamponlar, ara bölmeler vb. montajından sonra dahi kuyu alt boşluğuna su sızması engellenmiş olmalıdır.
- Durak kapısı dışında kuyuya giriş kapısı varsa, bu kapı TS 10922 EN 81-1 Madde 5.2.2’de belirtilen kurallara uygunn olmalıdır. Bu kapı, kuyu alt boşluğu derinliğinin 2,5 m’yi aşması ve binanın buna elverişli olması durumunda yapılmalıdır. Başka bir giriş yoksa, yetkili kişilerin kuyu alt boşluğuna güvenlik içinde girişi için, durak kapısından kolayca erişilebilen sabit bir tertibat bulunmalıdır. Bu tertibat, asansörün hareketli parçalarının çalışma sahasına taşmamalıdır.
- Kabin tam kapanmış tampon üzerinde otururken, aynı zamanda aşağıdaki üç şart yerine getirilmiş olmalıdır:
a) Kuyu alt boşluğunda, bir yüzü üzerinde duran, boyutları en az 0,5 m x 0,6 m x 1,0 m olan bir dikdörtgen bloğu içine alabilecek bir hacim bulunmalıdır;
b) Kuyu tabanı ile kabinin en alt kısımları arasındaki serbest düşey mesafe en az 0,5 m olmalıdır. Bu mesafe:
1) Kabin eteği, düşey hareket eden sürmeli kapı parçalarının en alt kısımları ile bitişik duvarlar;
2) Kabinin en alt kısımları ile kılavuz raylar arasında, 0,15 m yatay bir mesafede en fazla 0,1 m’ye düşürülebilir;
c) Kuyu dibine sabit olarak tespit edilmiş parçaların en yüksek olanları (meselâ: en yüksek konumunda bulunan denge halatlarının gergi tertibatı) ile b) 1. ve b) 2. maddelerinde belirtilenler hariç, kabinin en alt kısımları arasında en az 0,3 m serbest düşey mesafe bulunmalıdır.
- Kuyu alt boşluğunda aşağıdakiler bulunmalıdır:
a) Kuyu alt boşluğuna giriş kapısından ve kuyu döşemesinden erişilebilen, TS 10922 EN 81-1 Madde 14.2.2 ve Madde 15.7 nin kurallarına uygun bir durdurma anahtarı;
b) Bir elektrik prizi (TS 10922 EN 81-1 Madde 13.6.2);
c) Kuyu dibine giriş kapısı açılınca erişilebilen, kuyu aydınlatmasını açıp kapamaya yarayan bir anahtar
(TS 10922 EN 81-1 Madde 5.9).